Top 10 món ngon dùng dầu hào và cách dùng dầu hào đúng cách

Dầu hào là nước sốt sánh màu nâu đậm làm từ chiết xuất hàu, đường, muối và chất tạo sánh, có vị mặn ngọt và umami, dùng nhiều nhất trong món rau xào, bò xào, gà nướng, sốt nấm và cơm chiên. Chỉ cần 1 đến 2 thìa cho một đĩa xào, cho vào ở cuối khi đảo để món bóng đẹp, đậm vị mà không bị cháy.

Đây là gia vị gốc Quảng Đông nhưng đã trở nên quen thuộc trong bếp Việt. Bài viết giải thích loại sốt này là gì, cách phân biệt với hắc xì dầu và xì dầu, cách chọn mua, 10 món ngon dễ làm, bảng tỷ lệ tham khảo, mẹo dùng và cách bảo quản sau khi mở nắp.

Dầu hào là gì

Thành phần và hương vị

Dầu hào (oyster sauce) được làm từ chiết xuất hàu đun cô đặc, thêm đường, muối, bột bắp hoặc tinh bột để tạo độ sánh. Dù gọi là “dầu”, sản phẩm không phải dầu ăn mà là nước sốt. Vị mặn ngọt hài hòa, hậu vị umami giúp món ăn đậm đà hơn mà không cần nhiều bột ngọt.

Nguồn gốc

Theo nhiều tài liệu, loại sốt này ra đời ở Quảng Đông, Trung Quốc vào cuối thế kỷ 19, khi một người nấu hàu quá lửa và phát hiện nước cô đặc có vị rất ngon. Từ đó, sản phẩm lan rộng khắp châu Á. Ở Việt Nam, đây là gia vị phổ biến trong món xào và ướp.

Dầu hào là gia vị không thể thiếu khi ướp thịt cho món bò lúc lắc.

Phân biệt dầu hào, hắc xì dầu và xì dầu

Hắc xì dầu chủ yếu dùng để tạo màu nâu đậm cho món kho, cơm chiên, mì xào, vị ít mặn hơn xì dầu thường. Xì dầu loãng, mặn, hợp chấm và nêm. Dầu hào thì tạo độ bóng và vị đậm cho món xào, thường dùng kết hợp với hai loại kia.

Cách chọn dầu hào ngon

Đọc thành phần trên nhãn

Chọn loại có tỷ lệ chiết xuất hàu cao, ghi rõ trong thành phần, và hạn chế chất bảo quản, phẩm màu. Sản phẩm tốt có màu nâu đậm tự nhiên, sánh vừa, mùi thơm nhẹ của hải sản. Kiểm tra hạn sử dụng và bao bì còn nguyên vẹn.

Lưu ý cho người ăn chay

Bản thông thường có nguồn gốc từ hàu, nên không phù hợp người ăn chay. Thị trường có bản chay làm từ nấm hương, ghi rõ trên nhãn. Người ăn chay nên chọn loại này để nấu món xào.

Bên cạnh dầu hào, nước mắm là gia vị nền tảng quyết định vị ngon của nhiều món Việt.

Top 10 món ngon dùng dầu hào

1. Rau cải xào dầu hào

Cải thìa hoặc cải ngọt chần sơ, xào nhanh với tỏi, cuối cùng cho 1 thìa sốt và chút nước, đảo đều. Rau xanh bóng, đậm vị. Đây là món xào phổ biến nhất.

2. Bò xào dầu hào

Thịt bò thái mỏng ướp tỏi, tiêu, 1 thìa sốt hàu và chút dầu ăn, xào nhanh trên lửa lớn với hành tây, ớt chuông. Thịt mềm, sốt bóng. Món ăn với cơm trắng rất hợp.

3. Gà nướng dầu hào mật ong

Đùi gà ướp sốt hàu, mật ong, tỏi, gừng, xì dầu khoảng 2 giờ, nướng 200 độ C khoảng 25 đến 30 phút. Da vàng bóng, thịt mềm, thơm ngọt. Món hợp bữa tối cuối tuần.

4. Nấm xào dầu hào

Nấm đùi gà, nấm hương, nấm kim châm xào với tỏi, cuối cùng thêm sốt và hành lá. Nấm dai, đậm vị umami. Món hợp người ăn chay nếu dùng bản chay.

5. Cơm chiên dầu hào

Cơm nguội chiên với trứng, lạp xưởng, đậu Hà Lan, cà rốt, nêm 1 thìa sốt hàu và chút hắc xì dầu cho màu đẹp. Hạt cơm tơi, thơm. Món tận dụng cơm thừa hiệu quả.

6. Mì xào giòn sốt dầu hào

Mì chiên giòn, rưới sốt xào từ tôm, mực, rau cải, cà rốt, nêm sốt hàu và chút bột năng cho sánh. Mì giòn, sốt đậm. Đây là món quen thuộc trong nhà hàng.

7. Sườn rim dầu hào

Sườn non chặt miếng, chiên vàng, rim với sốt hàu, đường, tỏi đến khi sốt sệt bám đều. Miếng sườn bóng, mặn ngọt. Món đưa cơm cho cả nhà.

8. Bông cải xào tôm dầu hào

Bông cải xanh chần sơ, xào với tôm, tỏi, thêm sốt và chút nước, đảo nhanh. Món nhiều màu sắc, đủ đạm và rau. Thời gian khoảng 15 phút.

9. Đậu phụ sốt dầu hào

Đậu phụ rán vàng, sốt với sốt hàu, xì dầu, đường, nước, hành lá đến khi sánh. Đậu mềm thấm vị, món rẻ và nhanh. Phù hợp bữa cơm hằng ngày.

10. Cá hấp sốt xì dầu

Cá hấp chín, rưới sốt pha từ xì dầu, chút sốt hàu, đường và nước nóng, rắc hành gừng, rưới dầu nóng. Thịt cá ngọt, sốt đậm vừa. Món đãi khách đơn giản mà đẹp mắt.

Bảng tỷ lệ dùng dầu hào tham khảo

Mẹo dùng dầu hào cho món ngon

Cho vào cuối khi xào

Vì có đường, sốt dễ cháy nếu cho vào chảo quá sớm ở lửa lớn. Hãy cho ở giai đoạn cuối, đảo nhanh rồi tắt bếp. Món sẽ bóng đẹp, không có vị khét.

Giảm muối và nước mắm

Sốt đã có muối, nên khi dùng cần giảm bớt nước mắm hoặc muối trong món. Nếm trước khi nêm thêm. Như vậy món không bị quá mặn.

Pha loãng với chút nước

Pha 1 thìa sốt với 2 thìa nước giúp sốt dàn đều, không vón, phủ đều nguyên liệu. Thêm chút bột năng nếu muốn sốt sánh bóng hơn. Đây là mẹo nhà hàng thường dùng.

Bảo quản dầu hào sau khi mở nắp

Sau khi mở, nên đậy kín nắp và cất trong ngăn mát tủ lạnh để giữ hương vị và hạn chế nấm mốc. Dùng thìa sạch, khô khi lấy sốt. Kiểm tra hướng dẫn trên nhãn về thời gian sử dụng sau khi mở.

Nếu thấy sốt có mùi chua, nổi váng, đổi màu bất thường thì nên bỏ đi. Không đổ sốt thừa trở lại chai. Mua chai cỡ vừa phù hợp nhu cầu để dùng hết trong thời gian khuyến nghị.

Lưu ý khi dùng dầu hào

Người dị ứng hải sản, đặc biệt là hàu, sò, nên tránh sản phẩm thường và chọn loại chay. Sốt có nhiều muối và đường, người huyết áp cao, tiểu đường nên dùng lượng vừa phải. Đọc nhãn để biết sản phẩm có chứa gluten hay chất phụ gia nếu cần kiêng.

Câu hỏi thường gặp

Dầu hào có phải là dầu ăn không?

Không, đây là nước sốt làm từ chiết xuất hàu, đường, muối và chất tạo sánh, không phải dầu ăn. Tên gọi “dầu” xuất phát từ cách dịch tên tiếng Hoa. Không dùng sốt này để chiên rán thay dầu ăn.

Có thể thay dầu hào bằng gì?

Có thể pha xì dầu với chút đường và bột năng để tạo độ sánh và vị mặn ngọt gần giống. Người ăn chay có thể dùng bản làm từ nấm. Hương vị sẽ khác một chút nhưng vẫn phù hợp cho món xào.

Dầu hào và hắc xì dầu dùng chung được không?

Được, nhiều món như cơm chiên, mì xào thường dùng cả hai: sốt hàu cho vị đậm, hắc xì dầu cho màu nâu đẹp. Chỉ cần giảm lượng muối vì cả hai đều mặn. Hắc xì dầu nên dùng ít vì màu rất đậm.

Kết luận

Dầu hào là gia vị giúp món xào, ướp, sốt đậm vị và bóng đẹp chỉ với một lượng nhỏ, từ đĩa rau cải xào, bò xào đến gà nướng mật ong hay cơm chiên. Hãy chọn loại có chiết xuất hàu rõ ràng, cho vào cuối khi xào, giảm bớt muối và bảo quản lạnh sau khi mở. Thêm một chai vào tủ gia vị, bữa cơm hằng ngày sẽ dễ ngon hơn nhiều. Dầu hào cũng là gia vị quen thuộc trong các món xào tại Cơm Thố Bách Khoa.