Top 10 món ăn ngon dùng rau mùi và cách dùng đúng

Rau mùi (ngò rí, ngò ta) là loại rau thơm lá nhỏ, mùi đặc trưng, dùng rắc lên phở, bún, cháo, canh, trộn gỏi và ăn kèm các món nướng, cuốn. Để rau giữ mùi thơm, hãy chọn bó lá xanh tươi, rễ trắng, rửa nhẹ tay và chỉ thêm vào món ở bước cuối cùng, ngay trước khi ăn.

Đây là một trong những loại rau gia vị phổ biến nhất trong bếp Việt, giúp món ăn dậy mùi và đẹp mắt hơn. Bài viết giới thiệu đặc điểm, 10 món ăn ngon không thể thiếu loại rau này, cách chọn, bảo quản tươi lâu, cách trồng tại nhà và những lưu ý khi dùng.

Rau mùi là gì

Đặc điểm nhận biết

Rau mùi có tên khoa học Coriandrum sativum, thân nhỏ mảnh, lá non xẻ thùy, mép răng cưa, rễ trắng có mùi thơm. Khi vò nhẹ, lá tỏa mùi thơm hăng đặc trưng mà người thích sẽ rất mê, người không quen có thể thấy khó chịu. Hạt của cây (hạt ngò) cũng được dùng làm gia vị trong nhiều món Á, Âu.

Phân biệt với ngò gai và mùi tàu

Ngò gai (mùi tàu) có lá dài, mép có răng cưa nhọn như gai, mùi nồng hơn, thường dùng trong phở miền Nam, canh chua. Rau răm, húng quế cũng là rau thơm nhưng hương vị khác hẳn. Ở miền Nam, loại lá nhỏ trong bài này thường được gọi là ngò rí để phân biệt với ngò gai.

Một loại rau gia vị khác có mùi thơm mạnh, hợp xào và nấu súp là cần tây.

Top 10 món ăn ngon không thể thiếu rau mùi

1. Phở bò, phở gà

Một nhúm lá thơm rắc lên bát phở cùng hành lá giúp nước dùng dậy mùi và đẹp mắt. Người Hà Nội thường thêm rau mùi vào bát phở gà cùng lá chanh thái chỉ. Đây là cách dùng phổ biến nhất.

2. Cháo gà, cháo sườn

Bát cháo nóng rắc thêm hành lá, lá mùi và tiêu là đủ vị. Mùi thơm giúp cháo bớt ngấy, ăn dễ hơn. Cho rau vào khi múc ra bát, không đun cùng.

3. Canh cá, canh chua

Rau mùi cùng thì là, ngò gai giúp khử mùi tanh của cá trong các món canh. Chỉ cần thả vào nồi khi đã tắt bếp. Canh chua cá lóc, canh cá rô nấu cà chua đều cần loại rau thơm này.

4. Bánh mì kẹp

Một ổ bánh mì Việt Nam không thể thiếu vài nhánh rau thơm cùng dưa leo và đồ chua. Mùi thơm cân bằng vị béo của pa tê và thịt. Đây là chi tiết nhỏ nhưng làm nên hương vị đặc trưng.

5. Gỏi, nộm

Các món nộm đu đủ, gỏi gà, gỏi ngó sen thường trộn rau mùi, rau răm, húng để tăng hương vị. Rau chỉ nên trộn ngay trước khi ăn để giữ độ tươi. Vị thơm giúp món gỏi bớt chua gắt.

6. Bún chả, bún thịt nướng

Đĩa rau sống ăn kèm bún chả, bún thịt nướng thường có rau mùi, kinh giới, tía tô, xà lách. Rau giúp giảm vị ngấy của thịt nướng. Ăn đến đâu nhúng rau đến đó.

7. Nem rán, chả giò

Khi ăn nem rán, cuốn thêm lá xà lách, rau mùi rồi chấm nước mắm chua ngọt. Vị giòn của nem hòa với mùi thơm của rau rất hợp. Đây là cách ăn quen thuộc trong mâm cỗ.

8. Cá hấp, gà luộc

Đĩa cá hấp xì dầu hay gà luộc thường được trang trí bằng rau mùi và hành lá. Rau vừa tạo màu xanh đẹp mắt, vừa thêm mùi thơm. Có thể rưới dầu nóng lên rau để dậy mùi hơn.

9. Trứng chiên, trứng hấp

Trứng đánh cùng lá mùi thái nhỏ, chiên vàng là món đơn giản mà thơm. Trứng hấp thịt băm rắc thêm rau cũng ngon hơn. Món hợp bữa sáng hoặc bữa tối nhanh.

10. Sốt chimichurri, salsa và món Âu

Trong ẩm thực Mexico và Nam Mỹ, lá mùi (cilantro) là thành phần chính của sốt salsa, guacamole. Ở Việt Nam, có thể làm salsa cà chua, hành tây, ớt, chanh và lá mùi để ăn kèm thịt nướng. Đây là cách dùng mới lạ cho bữa tiệc.

Bảng gợi ý dùng rau mùi theo món

Nhóm món	Ví dụ	Cách dùng
Món nước	Phở, cháo, canh	Rắc khi múc ra bát
Món cuốn, nướng	Bún chả, nem rán	Ăn sống kèm
Gỏi, nộm	Nộm đu đủ, gỏi gà	Trộn ngay trước khi ăn
Món hấp, luộc	Cá hấp, gà luộc	Trang trí, rưới dầu nóng
Món Âu, Mỹ	Salsa, guacamole	Băm nhỏ trộn sốt

Bên cạnh rau mùi, gừng là gia vị khử tanh không thể thiếu trong bếp Việt.

Cách chọn và bảo quản rau mùi tươi lâu

Chọn rau ngon

Chọn bó rau lá xanh tươi, không úa vàng, không dập nát, rễ trắng và còn đất nhẹ. Rau non cây nhỏ thơm hơn rau già thân cứng. Tránh bó rau có lá nhớt hoặc mùi lạ.

Bảo quản trong tủ lạnh

Cách 1: Không rửa, bọc rau bằng giấy thấm hơi ẩm, cho vào hộp kín hoặc túi zip, cất ngăn mát, giữ được khoảng 5 đến 7 ngày. Cách 2: Cắt bớt rễ, cắm rau vào cốc nước như cắm hoa, trùm túi nilon lên trên, thay nước mỗi 2 ngày. Không để rau ướt khi cất vì sẽ nhanh úng.

Bảo quản lâu hơn

Có thể băm nhỏ rau, cho vào khay đá với chút dầu ăn hoặc nước, cấp đông thành viên dùng dần cho món nấu. Rau đông lạnh mất độ tươi nên chỉ hợp món canh, súp. Cách này giúp tận dụng khi mua quá nhiều.

Cách trồng rau mùi tại nhà

Gieo hạt

Ngâm hạt trong nước ấm khoảng 4 đến 6 giờ, có thể chà nhẹ để tách đôi hạt giúp nảy mầm nhanh. Gieo vào chậu hoặc thùng xốp đất tơi xốp, phủ đất mỏng, tưới ẩm. Hạt nảy mầm sau khoảng 7 đến 10 ngày.

Chăm sóc

Rau ưa khí hậu mát, cần ánh sáng nhẹ, tưới đủ ẩm nhưng không úng. Mùa hè nóng, nên đặt chậu chỗ có bóng râm buổi trưa. Sau khoảng 30 đến 40 ngày là có thể thu hoạch lá non.

Lưu ý khi dùng rau mùi

Rửa sạch trước khi ăn sống

Vì thường được ăn sống, rau cần rửa kỹ dưới vòi nước chảy, ngâm nước muối loãng vài phút. Nhặt bỏ lá úa và rễ dính đất. Rau sạch có nguồn gốc rõ ràng là lựa chọn an toàn nhất.

Người không hợp mùi

Một số người cảm nhận lá mùi có vị giống xà phòng, điều này được cho là liên quan đến yếu tố di truyền. Nếu trong nhà có người không ăn được, hãy để rau riêng cho từng người tự thêm. Không nên cố ép khẩu vị.

Người dị ứng

Dị ứng với loại rau này ít gặp nhưng vẫn có thể xảy ra, biểu hiện như ngứa, nổi mẩn. Nếu có dấu hiệu bất thường, hãy ngừng dùng và hỏi ý kiến bác sĩ. Thông tin về công dụng chữa bệnh trên mạng cần được kiểm chứng, không thay thế điều trị y tế.

Mẹo dùng rau mùi cho món ăn thơm hơn

Tận dụng cả rễ và thân

Rễ và thân rau có mùi thơm đậm hơn lá, có thể đập dập cho vào nồi nước dùng, nước luộc gà hoặc giã cùng tỏi tiêu để ướp thịt. Người Thái thường dùng rễ mùi trong sốt ướp và cà ri. Tận dụng như vậy vừa tiết kiệm vừa tăng hương vị.

Kết hợp với các loại rau thơm khác

Rau mùi hợp với hành lá, thì là, ngò gai, húng quế và rau răm. Mỗi món có tổ hợp rau thơm riêng, ví dụ cháo gà hợp hành và mùi, canh cá hợp thì là và mùi. Biết kết hợp giúp món ăn có tầng hương phong phú hơn.

Câu hỏi thường gặp

Rau mùi và ngò rí có phải là một không?

Đúng vậy, đây là cùng một loại rau. Miền Bắc gọi là rau mùi, miền Nam gọi là ngò rí hoặc ngò ta. Cần phân biệt với ngò gai (mùi tàu) có lá dài, răng cưa nhọn.

Có nên nấu rau mùi lâu trong món ăn?

Không nên, vì mùi thơm của lá dễ bay hơi khi gặp nhiệt lâu. Hãy thêm rau vào món ở bước cuối hoặc rắc khi múc ra bát. Riêng rễ và thân có thể cho vào nồi nước dùng để tạo mùi.

Rau mùi để được bao lâu trong tủ lạnh?

Nếu bọc giấy thấm, cho vào hộp kín, rau có thể giữ tươi khoảng 5 đến 7 ngày. Cắm cốc nước trùm túi có thể lâu hơn một chút. Rau đã úa, nhớt nên bỏ đi.

Kết luận

Rau mùi là loại rau thơm nhỏ bé nhưng góp mặt trong rất nhiều món ăn Việt, từ bát phở, bát cháo, ổ bánh mì đến đĩa nem rán hay món gỏi. Hãy chọn rau tươi, bảo quản bằng giấy thấm trong hộp kín và chỉ thêm vào món ở bước cuối để giữ trọn mùi thơm. Thử trồng một chậu nhỏ ở ban công, bạn sẽ luôn có rau sạch để dùng mỗi ngày. Rau thơm cũng góp phần làm nên hương vị các món cơm thố, bạn có thể tham khảo thêm tại comthobachkhoa.com.vn.